maandag 21 juni 2010

 
"Nederland in beweging door positieve uitruil bij onderhandelingen en macht aan de kamer."

Geachte formateur,

De kiezer heeft gesproken. De uitslag van de verkiezingen is bekend en nu is het aan u om een kabinet te smeden. De oude coalitie heeft net iets meer dan 1/3 van de stemmen overgehouden. Als er een eenduidige boodschap te ventileren is uit de uitslag is het dat het anders moet. Nederland moet in beweging komen en daar moet u voor zorgen. Daarom moet u een akkoord schrijven op basis van twee stelregels. De eerste stelregel is dat er alleen afspraken gemaakt mogen worden over zaken die wel gedaan worden. Samen besluiten iets niet te doen mag niet worden opgenomen. De tweede stelregel betreft de vrijheid voor coalitiepartijen om meerderheden te zoeken in de Kamer voor alle beleidsvoorstellen van hun partij waarover geen afspraken zijn gemaakt in het regeerakkoord. Dat zal garanderen dat langer stilstaan uitgesloten is.

Ten grondslag aan deze stilstand van de afgelopen jaren lagen de grote verschillen tussen de PvdA en het CDA. Dit resulteerde in een negatieve uitruil van beleidsvoorstellen. Het CDA ging akkoord met het vooruitschuiven van verhoging van de AOW, de PvdA accepteerde het uitblijven van een parlementaire enquête naar de Irak oorlog. De PvdA gaf haar wens om de hypotheekrenteaftrek aan te pakken op, het CDA slikte het uitblijven van versoepeling van het ontslagrecht. Nu het er naar uitziet dat de PvdA en de VVD met elkaar om tafel gaan om het hart van een Paars+ coalitie te vormen, ligt het gevaar van negatieve uitruil weer op de loer. Het verschil tussen beide partijen is inhoudelijk misschien nog wel groter dan tussen de PvdA en het CDA. Daarom is het juist nu de taak van de formateur om te voorkomen dat er weer negatieve uitruil van voorstellen plaatsvindt. Niemand kan tevreden zijn met een Nederland dat op de handrem wordt gezet.

U moet daarom voorafgaande aan de onderhandelingen met alle partijen afspreken dat er alleen positieve uitruil plaats zal vinden. Oftewel, als een partij perse wil dat iets niet gebeurt, is het maximaal haalbare dat hierover geen uitspraak wordt gedaan in het regeerakkoord. Zo snel mogelijk moet er gezocht worden naar gedeelde standpunten over noodzakelijke hervormingen. Hierdoor kunnen snel de eerste contouren van het akkoord zichtbaar worden. De definitieve samenstelling van het akkoord vindt daarna plaats door nog meer voorstellen positief uit te ruilen en op te nemen.

Er bestaat natuurlijk nog altijd het gevaar dat hierdoor een ‘leeg’ regeerakkoord ontstaat, omdat de partijen besluiten geen enkele hervorming vast te leggen. Dat zou de facto alsnog een negatieve uitruil betekenen. Om dit te voorkomen en de schadelijke gevolgen van een ‘leeg’ akkoord weg te nemen dient er voorafgaande aan de onderhandelingen nog een afspraak gemaakt te worden. Namelijk dat coalitiepartijen vrij zijn te stemmen naar eigen goeddunken aangaande ieder onderwerp dat niet is opgenomen in het akkoord. Stel, hervormingen omtrent het ontslagrecht worden niet opgenomen in het regeerakkoord van een paars+ coalitie, omdat de PvdA dit niet wilde. Het is dan het goed recht van bijvoorbeeld de VVD om zelf een voorstel voor te leggen aan de Kamer. Mocht er dan zonder de PvdA toch een meerderheid gevonden worden dan komt daardoor niet het voortbestaan van de coalitie onder druk. Dat versterkt de macht van de Kamer en het doet meer recht aan de verkiezingsuitslag, omdat per voorstel iedere meerderheid telt. Ook partijen die niet regeren tellen mee. Daarnaast houdt deze stelregel de deur open voor vernieuwing gedurende de gehele regeerperiode. Kortom dit voorstel zet Nederland in de eerste versnelling en biedt perspectief om door te schakelen.

Ik zal me niet bemoeien met de precieze inhoud van het regeerakkoord. Laat de partijen die onderhandelen daar samen de strijd over aangaan. Als u de betrokken politici weet te overtuigen van de noodzaak om het landsbelang te prevaleren boven het partijbelang zullen zij strijden over wat zij willen veranderen. De bereidheid zal bestaan om mijn stelregels te accepteren. U kunt dan werken aan krachtig akkoord waar we de komende jaren de vruchten van kunnen plukken. Keuzes worden niet langer alleen in verkiezingsprogramma gemaakt, maar ook in het Kabinet en de Kamer. Nederland komt in beweging! Heel veel succes gewenst.

Met vriendelijke groet,

Thomas Bakker

Voorzitter Jonge Democraten