woensdag 21 juli 2010

"Van opportunisme gesproken!"

De formatie van een Paars Plus-kabinet is mislukt. Rutte heeft zelfs expliciet verklaard dat een eventuele latere terugkeer naar dergelijke coalitie-onderhandelingen is uitgesloten. Het is in dit verband wel aardig er op te wijzen dat als enkele tienduizenden kiezers die nu op D66 of Groen Links hebben gestemd hun verstand zouden hebben gebruikt door op de PvdA te stemmen, die twee kleine linkse partijen wel zouden kunnen meeregeren, omdat de PvdA dan de grootste partij zou zijn geweest. De versplintering van links en rechts levert per saldo niets op dan onduidelijkheid en verwarring.

Nu zal er, op verzoek van Rutte, onderzocht worden wat de mogelijkheden zijn van een zogenoemd “middenkabinet” van VVD, CDA en PvdA. Cohen heeft al duidelijk gemaakt dat hij daar helemaal geen zin in heeft. Blijft hij bij dat standpunt, dan zijn we weer terug bij een eventuele coalitie van VVD, PVV en CDA. Rutte heeft voortdurend beweerd dat voor hem dat de ideale coalitie is. Ook de kiezers van zijn partij en bijvoorbeeld de onvermijdelijke Wiegel vinden dat een geweldig idee. Dat maakt duidelijk dat de VVD in zijn huidige incarnatie niets meer te maken heeft met het liberalisme. Het is kennelijk een aartsconservatieve partij, gedomineerd door provinciaalse middenstanders die bang zijn hun hypotheekrente-aftrek te verliezen.

Een werkelijk liberale partij kan immers onmogelijk samen met de PVV regeren. De PVV is een partij die zijn primaire boodschap, de noodzakelijk geachte discriminatie van de islamitische Nederlanders, heeft gebaseerd op een omvangrijk en obsessief systeem van leugen en bedrog. De PVV wil bovendien de meest essentiële artikelen van onze grondwet in hun tegendeel veranderen. Rutte is van oorsprong een fatsoenlijke, nogal links-liberale politicus. Hoe is het mogelijk dat hij met een partij in zee wil die een programma heeft dat in zijn meest wezenlijke onderdelen strijdig is met de Nederlandse politieke traditie? Het is een wonderlijke en voor mij onbegrijpelijke zaak, maar kennelijk is de angst voor de boze, rechtse kiezer in Nederland zo groot, dat Rutte bereid is zijn eigen overtuiging geweld aan te doen.

Rutte kan echter niet zomaar met de PVV gaan regeren, hij heeft daarvoor het CDA nodig. Daar doet zich een eigenaardig probleem voor. Voortdurend werd van de rechterzijde beweerd dat een conservatieve coalitie de “wens van de kiezers” was, gezien de winst van PVV en VVD. Maar de winst van die partijen is slechts marginaal groter dan het enorme verlies van het CDA. Zo bezien valt een VVD-PVV-CDA-coalitie moeilijk te beschouwen als een fraaie representatie van de verkiezingsuitslag. Nu dan de vraag of het CDA bereid zal zijn bij zo’n rechtse coalitie aan te schuiven, waarschijnlijk met verwijzing naar het “landsbelang” of een andere goedkope uitvlucht. Dat zal nog niet zo eenvoudig zijn, want een aanzienlijk deel van de achterban van het CDA moet niets hebben van samenwerking met de PVV. Dat is al genoegzaam gebleken toen er aan het begin van de formatie even sprake was van een conservatieve coalitie. Zowel diverse traditionele kopstukken van de partij, als een hele reeks van wethouders en provinciale bestuurders deelden mee dat samenwerking met de PVV voor hen onoverkomelijk zou zijn. Heel begrijpelijk overigens, een fatsoenlijke christen kan onmogelijk in zee met de PVV.

Kortom: ook de droomcoalitie van rechts Nederland zal nog niet zo eenvoudig te realiseren zijn. Een dergelijke coalitie heeft dan een meerderheid van één stem in de Kamer, zij het dat de SGP wel gedoogsteun wil geven (wat zou de SGP daarvoor terug willen zien overigens?). Een dergelijk wankel kabinet, dat enorme beroering in het toch al verzwakte CDA zal geven, moet vervolgens draconisch gaan bezuinigen, met alle maatschappelijke onrust vandien. Het is een weinig aanlokkelijk perspectief. Er valt bij een conservatieve coalitie nog een merkwaardige vraag te stellen: de PVV is de laatste jaren op sociaal-economisch terrein sterk naar links opgeschoven en lijkt wat dat betreft meer op de SP dan op de VVD. Gaat de PVV die standpunten zonder slag of stoot opgeven? Daar lijkt het wel op. Van opportunisme gesproken!

Maarten van Rossem